Aparate dëgjimi apo implant koklear: si të zgjidhni?

Çfarë dallimi ka mes aparateve të dëgjimit dhe implantit koklear?

Humbja e dëgjimit mund të ndikojë në biseda, punë, shkollë, marrëdhënie dhe siguri në përditshmëri. Dy prej zgjidhjeve më të zakonshme janë aparatet e dëgjimit dhe implanti koklear. Të dyja synojnë të përmirësojnë aksesin ndaj tingujve, por funksionojnë ndryshe dhe nuk janë të përshtatshme për të njëjtin lloj apo nivel të humbjes së dëgjimit.

Aparati i dëgjimit është një pajisje elektronike e jashtme që kap tingujt, i përpunon dhe i dërgon të përforcuar në vesh. Ai mbështetet te rruga natyrale e dëgjimit dhe te qelizat e mbetura funksionale në kokle, organi i dëgjimit në veshin e brendshëm. Implanti koklear është një sistem me pjesë të jashtme dhe të brendshme kirurgjikale. Ai anashkalon pjesërisht zonat e dëmtuara të kokles duke dërguar sinjale elektrike drejt nervit të dëgjimit.

Kur mund të ndihmojnë aparatet e dëgjimit?

Aparatet e dëgjimit përdoren shpesh për humbje të lehtë, të mesme, të rëndë dhe, në disa raste, edhe të thellë të dëgjimit. Ato mund të jenë të dobishme për humbje përcjellëse, sensorineurale ose të përziera, në varësi të shkakut dhe anatomisë së veshit. Audiologu i programon pajisjet sipas audiogramës, nevojave të komunikimit dhe tolerancës ndaj zërit.

Një aparat dëgjimi nuk e rikthen dëgjimin në gjendjen e mëparshme dhe nuk e largon gjithmonë zhurmën e mjedisit. Megjithatë, një pajisje e zgjedhur dhe e rregulluar mirë mund të përmirësojë dëgjimin e të folurit, ndërgjegjësimin për tingujt dhe pjesëmarrjen në situata sociale. Shumë persona përfitojnë më shumë duke përdorur dy aparate, kur të dy veshët kanë humbje dëgjimi.

Përfitimet praktike të aparateve të dëgjimit

• Nuk kërkojnë kirurgji.
• Mund të përshtaten, rregullohen ose zëvendësohen sipas ndryshimit të nevojave.
• Disponohen në modele pas veshit, në vesh ose me marrës në kanal.
• Mund të lidhen me telefon, televizor ose pajisje ndihmëse në disa modele.
• Shpesh janë hapi i parë përpara se të vlerësohet nevoja për implant koklear.

Kur mund të merret në konsideratë implanti koklear?

Implanti koklear mund të jetë një opsion për fëmijë ose të rritur me humbje të rëndë deri të thellë sensorineurale, veçanërisht kur aparatet e dëgjimit, të përdorura dhe të programuara në mënyrë të përshtatshme, japin përfitim të kufizuar për kuptimin e të folurit. Kandidatura nuk vendoset vetëm nga niveli i decibelëve në audiogramë. Ekipi vlerëson edhe sa mirë personi kupton fjalët me aparate dëgjimi, historinë e humbjes së dëgjimit, gjendjen e nervit të dëgjimit dhe pritshmëritë për rehabilitim.

Sistemi përfshin një implant të vendosur nën lëkurë gjatë operacionit dhe një procesor zëri që mbahet jashtë. Procesori kap tingujt dhe i dërgon sinjalet te implanti. Elektrodat në kokle stimulojnë nervin e dëgjimit. Truri duhet të mësojë të interpretojë këto sinjale; për këtë arsye, dëgjimi me implant nuk është i njëjtë me dëgjimin natyral.

Vlerësimi për implant koklear

Vlerësimi kryhet nga një ekip multidisiplinar, i cili mund të përfshijë otorinolaringolog, audiolog, logoped ose specialist të rehabilitimit dëgjimor. Procesi zakonisht përfshin ekzaminim të veshit, audiometri, teste të kuptimit të të folurit me aparate dëgjimi, rishikim të historisë mjekësore dhe, kur nevojitet, imazheri të veshit të brendshëm. Te fëmijët vlerësohen edhe zhvillimi i gjuhës, mbështetja familjare dhe mundësitë për terapi të rregullt.

Jo çdo person me humbje të dëgjimit është kandidat për implant. Infeksionet aktive të veshit, disa ndryshime anatomike, mungesa ose dëmtimi i rëndë i nervit të dëgjimit dhe disa gjendje shëndetësore mund të ndikojnë në vendim. Mjeku diskuton rastin individualisht.

Kirurgjia, aktivizimi dhe rehabilitimi

Vendosja e implantit koklear kryhet me kirurgji. Si çdo ndërhyrje, ajo ka rreziqe të mundshme, përfshirë infeksionin, marramendjen, ndryshimet e shijes, zhurmën në vesh, dëmtimin e strukturave përreth dhe rreziqet e anestezisë. Mjeku kirurg do t’i shpjegojë rreziqet, përfitimet dhe alternativat bazuar në gjendjen tuaj.

Pas shërimit, procesori aktivizohet dhe programohet. Rezultatet zhvillohen me kohën, jo menjëherë pas aktivizimit. Seancat e programimit dhe rehabilitimi dëgjimor ndihmojnë trurin të dallojë tingujt, fjalët dhe të folurin në mjedise të ndryshme. Përfitimi ndryshon nga personi në person dhe mund të ndikohet nga kohëzgjatja e humbjes së dëgjimit, mosha e fillimit, përdorimi i mëparshëm i gjuhës dhe angazhimi në terapi.

Si të vendosni cili trajtim përshtatet?

Vendimi nuk duhet të mbështetet vetëm te madhësia e pajisjes, dëshira për të shmangur kirurgjinë ose përvoja e një personi tjetër. Filloni me një vlerësim të plotë të dëgjimit dhe sigurohuni që aparatet e dëgjimit janë përshtatur e provuar në mënyrë të duhur. Nëse ende keni vështirësi të konsiderueshme për të kuptuar të folurin, veçanërisht në biseda të zakonshme, kërkoni vlerësim për implant koklear.

Pyetje për t’ia bërë ekipit tuaj të dëgjimit

• Cili është lloji, shkalla dhe shkaku i mundshëm i humbjes sime të dëgjimit?
• Sa kuptoj të folurin me aparatet e mia aktuale?
• A janë aparatet e mia të programuara sipas nevojave dhe a i përdor rregullisht?
• A jam kandidat për implant koklear në njërin ose të dy veshët?
• Çfarë kujdesi, ndjekjeje dhe rehabilitimi do të nevojitet më pas?

Trajtimi më i përshtatshëm është ai që bazohet në testet objektive, nevojat e përditshme dhe një diskutim të qartë me specialistët. Edhe pas zgjedhjes së një pajisjeje, kontrollet e rregullta dhe mbështetja rehabilituese mbeten pjesë e rëndësishme e kujdesit afatgjatë.

FAQ

A mund të përdor aparate dëgjimi në vend të implantit koklear?

Po, shumë persona përfitojnë nga aparatet e dëgjimit. Implanti koklear zakonisht vlerësohet kur aparatet e përshtatura siç duhet nuk ofrojnë përfitim të mjaftueshëm, sidomos për kuptimin e të folurit.

A e rikthen implanti koklear dëgjimin normal?

Jo. Implanti koklear ofron një mënyrë tjetër për të dërguar informacionin e zërit te nervi i dëgjimit. Truri ka nevojë për kohë dhe rehabilitim për të mësuar interpretimin e sinjaleve, dhe rezultatet ndryshojnë mes individëve.

Sa kohë duhet për t’u mësuar me implantin koklear?

Përshtatja fillon pas aktivizimit dhe vazhdon gjatë muajve në vijim. Programimet e rregullta, përdorimi i përditshëm i procesorit dhe terapia dëgjimore ose e të folurit mund të mbështesin progresin.

A mund të kenë fëmijët implant koklear?

Po, disa fëmijë mund të jenë kandidatë. Vlerësimi përfshin testet e dëgjimit, anatomisë së veshit, zhvillimit të komunikimit dhe gatishmërisë së familjes për ndjekje dhe rehabilitim të vazhdueshëm.