Biopsia e nyjës sentinel në kancerin e gjirit

Çfarë është biopsia e nyjës sentinel?

Biopsia e nyjës sentinel është një procedurë kirurgjikale që ndihmon ekipin mjekësor të vlerësojë nëse qelizat e kancerit të gjirit janë përhapur në nyjet limfatike. Nyjet limfatike janë pjesë e sistemit imunitar dhe veprojnë si filtra për lëngun limfatik. Në kancerin e gjirit, nyjet limfatike në sqetull janë zakonisht vendi i parë ku mund të përhapen qelizat tumorale.

Nyja sentinel, e quajtur edhe nyja roje, është nyja e parë ose grupi i parë i nyjeve që merr drenazhin limfatik nga zona e tumorit. Nëse këto nyje nuk përmbajnë qeliza kancerogjene, ka më pak gjasa që nyjet e tjera afër të jenë të prekura. Kjo u lejon shumë pacienteve të shmangin heqjen e një numri më të madh nyjesh limfatike nga sqetulla.

Kur nevojitet biopsia e nyjës sentinel?

Procedura rekomandohet më shpesh për persona me kancer invaziv të gjirit që nuk kanë nyje limfatike të dyshimta në ekzaminimin klinik ose në imazheri. “Invaziv” do të thotë se qelizat kancerogjene kanë kaluar përtej vendit të tyre fillestar në indin përreth dhe, potencialisht, mund të përhapen.

Rezultati i biopsisë ndihmon në stadifikimin e sëmundjes, pra në përcaktimin e shtrirjes së saj. Ai gjithashtu mund të ndikojë në vendimet për kirurgjinë e mëtejshme, radioterapinë, kimioterapinë, terapinë hormonale ose trajtime të tjera sistemike.

Situata ku mund të rekomandohet

• Kancer invaziv i gjirit me nyje axillare që duken normale në kontrollin mjekësor.
• Karcinoma duktale in situ, ose DCIS, kur planifikohet mastektomi, sepse biopsia e nyjës sentinel mund të jetë më e vështirë pas heqjes së gjirit.
• Raste të përzgjedhura pas terapisë neoadjuvante, si kimioterapia e dhënë para operacionit.
• Disa tumore të përsëritura, pas vlerësimit individual nga ekipi multidisiplinar.

Kur mund të mos jetë e përshtatshme?

Biopsia e nyjës sentinel nuk nevojitet në çdo rast. Për shembull, mund të mos rekomandohet për disa lezione jo-invazive që trajtohen me kirurgji ruajtëse të gjirit. Nëse biopsia me gjilpërë ose ekzaminimi sugjeron qartë përfshirje të nyjeve limfatike, mjeku mund të propozojë një strategji tjetër për vlerësimin dhe trajtimin e sqetullës. Vendimi ndikohet edhe nga operacionet e mëparshme në gji ose sqetull, radioterapia e mëparshme, madhësia dhe biologjia e tumorit, si edhe trajtimet e planifikuara.

Si kryhet procedura?

Biopsia e nyjës sentinel zakonisht bëhet gjatë operacionit për heqjen e tumorit ose mastektomisë, nën anestezi të përgjithshme. Para operacionit ose në sallën e operacionit, kirurgu injekton pranë tumorit, rreth thithkës ose në lëkurën e gjirit një gjurmues. Ky mund të jetë një substancë radioaktive në dozë të ulët, një ngjyrues blu, një ngjyrues fluoreshent ose një kombinim i tyre.

Gjurmuesi udhëton nëpër enët limfatike drejt nyjës ose nyjeve sentinel. Kirurgu përdor një pajisje të posaçme, vëzhgimin e ngjyruesit ose imazherinë fluoreshente për t’i identifikuar ato. Pastaj bëhet një prerje e vogël në sqetull dhe hiqen zakonisht një ose disa nyje të identifikuara. Mostrat dërgohen në laborator për analizë patologjike.

Çfarë ndodh pas heqjes së nyjeve?

Patologu i ekzaminon nyjet për praninë e qelizave kancerogjene. Në disa qendra mund të kryhet një vlerësim i shpejtë gjatë operacionit, por shpesh rezultati përfundimtar kërkon disa ditë. Raporti mund të tregojë se nyjet janë negative, se përmbajnë qeliza tumorale në sasi të vogël ose se kanë përfshirje më të gjerë. Mjeku do ta interpretojë rezultatin së bashku me karakteristikat e tumorit dhe planin e përgjithshëm të trajtimit.

Si të përgatiteni?

Ekipi kirurgjikal do t’ju japë udhëzime të përshtatura për agjërimin, barnat dhe mbërritjen në spital. Tregoni mjekut nëse përdorni hollues gjaku, barna për diabetin, suplemente bimore ose nëse keni alergji ndaj barnave, ngjyruesve apo lateksit. Njoftoni gjithashtu nëse jeni shtatzënë ose mund të jeni shtatzënë, sepse kjo mund të ndikojë në zgjedhjen e gjurmuesit.

Është e dobishme të organizoni transportin për në shtëpi dhe ndihmën e një personi të afërt në ditën e operacionit. Pyesni ekipin tuaj se kur mund të rifilloni aktivitetet e përditshme, punën, drejtimin e automjetit dhe ushtrimet fizike.

Rikuperimi dhe kujdesi pas procedurës

Shumë paciente përjetojnë parehati të lehtë deri në të moderuar në gji ose sqetull, mavijosje, ënjtje të përkohshme ose mpirje pranë prerjes. Dhimbja zakonisht menaxhohet me barnat e rekomanduara nga kirurgu. Mbajeni plagën të pastër dhe ndiqni udhëzimet për fashën, dushin dhe aktivitetin fizik.

Nëse është përdorur ngjyrues blu, lëkura mund të marrë përkohësisht një ngjyrë blu-jeshile dhe urina mund të duket më e errët. Kjo zakonisht kalon. Kontaktoni ekipin mjekësor nëse keni temperaturë, skuqje ose ënjtje në rritje, rrjedhje nga plaga, dhimbje që përkeqësohet, vështirësi në frymëmarrje ose shenja të mundshme alergjie.

Rreziqet e mundshme

Biopsia e nyjës sentinel zakonisht ka më pak efekte anësore sesa diseksioni axillar, ku hiqen më shumë nyje. Megjithatë, asnjë procedurë kirurgjikale nuk është pa rrezik. Komplikimet e mundshme përfshijnë gjakderdhje, infeksion, seromë ose grumbullim lëngu, mpirje, ngurtësi të shpatullës dhe reagim alergjik ndaj ngjyruesit.

Limfedema, ose ënjtja e krahut nga grumbullimi i lëngut limfatik, mund të ndodhë edhe pas biopsisë së nyjës sentinel, por rreziku është përgjithësisht më i ulët sesa pas heqjes së shumë nyjeve. Njoftoni mjekun nëse vini re ënjtje të vazhdueshme, ndjesi rëndese, shtrëngim të lëkurës ose ulje të lëvizshmërisë së krahut.

Çfarë nënkuptojnë rezultatet?

Nëse nyjet sentinel janë negative, zakonisht nuk nevojitet heqja e mëtejshme e nyjeve axillare. Nëse gjenden qeliza kancerogjene, hapat e ardhshëm varen nga numri i nyjeve të prekura, madhësia e përhapjes, lloji i operacionit të gjirit, trajtimet sistemike dhe radioterapia e planifikuar. Në disa situata, trajtimi i mëtejshëm mund të përfshijë radioterapi të zonës së nyjeve; në të tjera mund të merret në konsideratë kirurgjia shtesë.

Rezultati i një nyje pozitive nuk do të thotë automatikisht se kanceri është përhapur në organe të largëta. Ai është një element i rëndësishëm i stadifikimit dhe duhet diskutuar me kirurgun e gjirit, onkologun mjekësor, radioterapistin dhe patologun si pjesë e një plani individual të kujdesit.

FAQ

A është e dhimbshme biopsia e nyjës sentinel?

Procedura kryhet zakonisht nën anestezi të përgjithshme, ndaj nuk ndjeni dhimbje gjatë operacionit. Pas saj mund të keni parehati, mavijosje ose ndjeshmëri në sqetull dhe në zonën e gjirit.

Sa nyje hiqen gjatë biopsisë së nyjës sentinel?

Numri ndryshon sipas mënyrës si drenon limfa dhe teknikës së përdorur. Zakonisht hiqen një ose disa nyje që identifikohen si nyje sentinel.

A mund të shkaktojë limfedemë kjo procedurë?

Po, limfedema është e mundur, por zakonisht rreziku është më i ulët sesa pas heqjes së një numri më të madh nyjesh axillare. Informoni ekipin mjekësor për çdo ënjtje ose rëndesë të vazhdueshme në krah.

Çfarë ndodh nëse nyja sentinel del pozitive?

Ekipi juaj onkologjik do të vlerësojë rezultatin së bashku me tiparet e tumorit dhe trajtimet e planifikuara. Në varësi të rastit, mund të rekomandohen radioterapi, trajtime sistemike ose ndonjëherë vlerësim kirurgjikal shtesë.