Kirurgjia Ruajtëse e Gjirit apo Mastektomia?

Dy opsione kirurgjikale, një qëllim i përbashkët

Kur diagnostikohet kanceri i gjirit, vendimi për llojin e operacionit mund të duket i vështirë. Dy nga opsionet kryesore janë kirurgjia ruajtëse e gjirit, e quajtur edhe lumpektomi ose ekscizion i gjerë lokal, dhe mastektomia. Qëllimi i të dyja procedurave është heqja e kancerit në mënyrë të sigurt, duke u bazuar në karakteristikat e sëmundjes dhe në nevojat e secilës paciente.

Në shumë raste të përzgjedhura siç duhet, kirurgjia ruajtëse e gjirit e ndjekur nga radioterapia mund të ofrojë kontroll lokal të krahasueshëm me mastektominë. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se një procedurë është automatikisht më e mirë për çdo person. Vendimi duhet të merret pas një diskutimi të hollësishëm me ekipin multidisiplinar të gjirit.

Çfarë është kirurgjia ruajtëse e gjirit?

Kirurgjia ruajtëse e gjirit heq tumorin së bashku me një kufi të vogël indi të shëndetshëm rreth tij. Kirurgu përpiqet të ruajë sa më shumë nga forma dhe vëllimi i gjirit. Nëse tumori nuk ndihet me prekje, mund të përdoren teknika orientimi me tel, farë magnetike ose metoda të tjera radiologjike për të përcaktuar saktësisht zonën që duhet hequr.

Pas operacionit, mostra analizohet nga patologu. Nëse kufijtë kirurgjikalë përmbajnë qeliza kanceroze ose konsiderohen shumë të afërt në një situatë specifike, mund të rekomandohet një ndërhyrje e dytë për të hequr më shumë ind. Për shumicën e pacienteve që kryejnë kirurgji ruajtëse, radioterapia e gjirit është pjesë e rëndësishme e trajtimit lokal.

Përparësitë e mundshme

• Ruhet pjesa më e madhe e gjirit dhe, shpesh, pamja trupore.
• Operacioni mund të jetë më i kufizuar se mastektomia.
• Rikuperimi fizik mund të jetë më i shpejtë për disa paciente.
• Rindërtimi i gjirit mund të mos nevojitet, megjithëse teknikat onkoplastike mund të ndihmojnë në formën e gjirit.

Kufizimet që duhen marrë parasysh

• Zakonisht kërkon radioterapi pas operacionit.
• Mund të nevojitet një operacion shtesë nëse kufijtë nuk janë të pastër.
• Mund të ndryshojë forma, madhësia ose ndjeshmëria e gjirit.
• Nuk është e përshtatshme për çdo lloj, madhësi ose shpërndarje të tumorit.

Çfarë përfshin mastektomia?

Mastektomia është heqja e të gjithë indit të gjirit. Sipas situatës, mund të kryhet mastektomi e thjeshtë, mastektomi që ruan lëkurën ose thithkën, ose një procedurë më e gjerë kur kanceri prek struktura të tjera. Jo çdo paciente është kandidate për ruajtjen e thithkës; kjo varet nga vendndodhja e tumorit, përfshirja e lëkurës ose thithkës dhe vlerësimi kirurgjikal.

Rindërtimi i gjirit mund të kryhet në të njëjtën kohë me mastektominë ose më vonë. Ai mund të përdorë implant ose ind nga trupi i vetë pacientes. Disa persona zgjedhin të mos kryejnë rindërtim dhe mund të përdorin protezë të jashtme ose të jetojnë pa të. Të gjitha këto janë zgjedhje të vlefshme personale.

Kur mund të rekomandohet mastektomia?

• Tumori është i madh në raport me madhësinë e gjirit dhe ruajtja e gjirit nuk do të jepte rezultat të pranueshëm kirurgjikal ose estetik.
• Ka disa zona kanceri në pjesë të ndryshme të gjirit.
• Nuk mund të arrihen kufij të pastër pas përpjekjeve të arsyeshme për kirurgji ruajtëse.
• Radioterapia nuk mund të kryhet ose nuk rekomandohet për arsye mjekësore të caktuara.
• Ekziston rrezik i lartë trashëgimor, për shembull në disa mutacione gjenetike, pas këshillimit të specializuar.
• Pacientja, e informuar plotësisht, preferon mastektominë.

Faktorët kryesorë që udhëheqin vendimin

Vendimi nuk mbështetet vetëm te madhësia e tumorit. Ekipi vlerëson raportet e mamografisë, ekografisë dhe, kur nevojitet, rezonancës magnetike; biopsinë dhe tipin biologjik të tumorit; përfshirjen e nyjeve limfatike; madhësinë dhe formën e gjirit; si edhe trajtimet që mund të jepen para operacionit. Kimioterapia ose terapia e synuar para operacionit mund të zvogëlojë një tumor te disa paciente dhe të ndryshojë mundësitë kirurgjikale.

Radioterapia është një pikë veçanërisht e rëndësishme. Pas kirurgjisë ruajtëse të gjirit ajo rekomandohet shpesh, ndërsa pas mastektomisë mund të nevojitet në situata të caktuara, si kur ka rrezik më të lartë të rikthimit lokal. Prandaj, mastektomia nuk nënkupton gjithmonë se radioterapia do të shmanget.

Faktorë të tjerë përfshijnë sëmundjet shoqëruese, historinë e radioterapisë në zonën e kraharorit, shtatzëninë, mundësinë praktike për të ndjekur seancat e radioterapisë dhe shqetësimet personale për pamjen trupore, seksualitetin, ankthin dhe rikthimin e sëmundjes.

Vlerësimi i nyjeve limfatike

Gjatë operacionit mund të kontrollohen nyjet limfatike nën sqetull. Për shumë kancere në fazë të hershme, kryhet biopsia e nyjës roje, ku identifikohen dhe analizohen nyjet e para që mund të marrin qeliza nga tumori. Në varësi të rezultateve, mund të mos jetë e nevojshme heqja e më shumë nyjeve. Kjo ndihmon në planifikimin e trajtimit, por mund të shoqërohet me mpirje, ngurtësi të shpatullës ose, më rrallë, limfedemë.

Pyetje për t’ia bërë ekipit tuaj kirurgjikal

• A jam kandidate për kirurgji ruajtëse të gjirit dhe pse?
• A do të kem nevojë për radioterapi me secilin opsion?
• Cila është mundësia që të më duhet një operacion i dytë?
• A mund të kryhet rindërtimi dhe kur është koha më e përshtatshme?
• Si mund të ndikojë operacioni në ndjeshmëri, lëvizjen e krahut dhe pamjen e trupit?
• A më rekomandohet këshillim gjenetik ose testim gjenetik?

Marrja e një vendimi të informuar

Nuk ka një zgjedhje të vetme të duhur për të gjitha pacientet. Një vendim i mirë kombinon sigurinë onkologjike me vlerat dhe prioritetet tuaja. Kërkoni që kirurgu i gjirit, onkologu mjekësor, radioterapisti, radiologu, patologu dhe, kur është e nevojshme, kirurgu plastik të bashkëpunojnë për planin tuaj. Mund të jetë e dobishme të merrni një mendim të dytë, veçanërisht kur rekomandohet mastektomia ose kur ndiheni e pasigurt.

Mbështetja psikologjike, fizioterapia dhe biseda me një infermiere të specializuar për gjirin mund t’ju ndihmojnë të përgatiteni për rikuperimin. Vendimi mund të marrë kohë, por në përgjithësi duhet të bazohet në informacion të qartë, komunikim të hapur dhe planin e personalizuar të trajtimit.

FAQ

A është kirurgjia ruajtëse e gjirit po aq e sigurt sa mastektomia?

Për paciente të përzgjedhura siç duhet, kirurgjia ruajtëse e gjirit e kombinuar zakonisht me radioterapi mund të ofrojë kontroll lokal të krahasueshëm me mastektominë. Siguria varet nga karakteristikat e tumorit, kufijtë kirurgjikalë dhe trajtimi i plotë i rekomanduar.

A do të kem gjithmonë nevojë për radioterapi pas lumpektomisë?

Radioterapia rekomandohet shpesh pas kirurgjisë ruajtëse të gjirit, por plani mund të ndryshojë sipas moshës, tipit biologjik të tumorit, fazës dhe faktorëve të tjerë klinikë. Onkologu radioterapist do të vlerësojë rastin tuaj individualisht.

A e përjashton mastektomia nevojën për radioterapi?

Jo gjithmonë. Disa paciente kanë nevojë për radioterapi edhe pas mastektomisë, veçanërisht kur ekzistojnë faktorë që rrisin rrezikun e rikthimit lokal ose rajonal.

A mund të bëhet rindërtimi i gjirit pas mastektomisë?

Po, rindërtimi mund të kryhet menjëherë ose në një fazë të mëvonshme. Opsionet varen nga trajtimet e tjera të nevojshme, shëndeti i përgjithshëm, anatomia dhe preferencat personale.