Mastektomia apo kirurgjia konservuese e gjirit?

Të kuptoni dy opsionet kirurgjikale

Pas një diagnoze të kancerit të gjirit, zgjedhja mes mastektomisë dhe kirurgjisë konservuese të gjirit mund të duket dërrmuese. Nuk ekziston një zgjidhje e vetme e përshtatshme për të gjithë. Vendimi duhet të merret së bashku me kirurgun e gjirit, onkologun dhe, kur është e nevojshme, specialistë të tjerë të ekipit multidisiplinar.

Kirurgjia konservuese e gjirit, e quajtur edhe lumpektomi ose ekscizion lokal i gjerë, heq tumorin dhe një kufi të vogël indi të shëndetshëm përreth tij. Qëllimi është ruajtja e sa më shumë gjiri të jetë e mundur, pa komprometuar trajtimin e kancerit. Në shumicën e rasteve, ajo pasohet nga radioterapia në gjirin e operuar.

Mastektomia është heqja e të gjithë indit të gjirit. Mund të rekomandohet heqja e njërit gji ose, në disa rrethana të veçanta, e të dy gjinjve. Rindërtimi i gjirit mund të kryhet në të njëjtën kohë me mastektominë ose më vonë, por është zgjedhje personale dhe nuk është i nevojshëm për trajtimin e kancerit.

A janë rezultatet e trajtimit të njëjta?

Për shumë kancere të gjirit në fazë të hershme, kirurgjia konservuese e kombinuar me radioterapi mund të ofrojë kontroll afatgjatë të sëmundjes dhe mbijetesë të krahasueshme me mastektominë. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se dy procedurat janë të njëjta për çdo person. Madhësia dhe vendndodhja e tumorit, numri i vatrave, tipi biologjik i kancerit dhe mundësia për të përfunduar radioterapinë ndikojnë në sigurinë dhe përshtatshmërinë e secilës zgjedhje.

Asnjë operacion nuk mund të premtojë se kanceri nuk do të rikthehet. Rreziku i rikthimit varet nga biologjia e tumorit, faza e sëmundjes, trajtimet shtesë si radioterapia, terapia hormonale, terapia e synuar ose kimioterapia, si edhe nga ndjekja mjekësore e rregullt.

Kur mund të jetë e përshtatshme kirurgjia konservuese?

Kirurgjia konservuese mund të jetë një alternativë e mirë kur tumori mund të hiqet plotësisht duke ruajtur një formë të pranueshme të gjirit dhe kur radioterapia është e realizueshme. Kirurgu synon të arrijë kufij kirurgjikalë pa qeliza kanceroze; nëse kufijtë rezultojnë pozitivë, mund të nevojitet një ndërhyrje e dytë për të hequr më shumë ind.

• Tumori është relativisht i vogël në raport me madhësinë e gjirit.
• Kanceri ndodhet në një zonë të vetme ose në zona që mund të hiqen së bashku.
• Radioterapia pas operacionit është e përshtatshme dhe e aksesueshme.
• Personi dëshiron të ruajë gjirin, pasi ka marrë informacion të plotë për ndjekjen dhe trajtimet pasuese.

Ndonjëherë terapia sistemike para operacionit, e njohur si trajtim neoadjuvant, mund ta zvogëlojë tumorin dhe ta bëjë të mundur kirurgjinë konservuese. Ky vendim varet nga nënlloji i kancerit dhe nga vlerësimi i onkologut.

Kur mund të rekomandohet mastektomia?

Mastektomia mund të jetë zgjedhja më e sigurt ose më praktike në situata të caktuara. Ajo mund të rekomandohet nëse tumori është i madh krahasuar me gjirin, nëse ka disa zona të ndara me kancer, ose nëse nuk mund të arrihen kufij të pastër pas përpjekjeve të arsyeshme për kirurgji konservuese.

• Ka kalcifikime ose ndryshime të përhapura në gji që sugjerojnë sëmundje të gjerë.
• Radioterapia nuk rekomandohet për arsye mjekësore ose nuk mund të kryhet.
• Ka pasur radioterapi të mëparshme në të njëjtin gji ose në zonën e kraharorit.
• Ekziston një mutacion gjenetik i trashëgueshëm ose histori familjare që rrit ndjeshëm rrezikun, pas këshillimit gjenetik.
• Personi, pasi kupton alternativat, preferon mastektominë për arsye personale.

Edhe pas mastektomisë, disa persona mund të kenë nevojë për radioterapi, veçanërisht nëse tumori është i madh ose janë përfshirë nyjet limfatike. Prandaj, mastektomia nuk do të thotë automatikisht se radioterapia shmanget.

Faktorë praktikë dhe emocionalë për t’u vlerësuar

Zgjedhja përfshin më shumë se rezultatet e imazherisë dhe patologjisë. Kirurgjia konservuese zakonisht kërkon radioterapi të përditshme për një periudhë të caktuar, ndaj udhëtimi, puna, kujdesi për familjen dhe qasja në qendrën e trajtimit kanë rëndësi. Mastektomia mund të përfshijë rikuperim më të gjatë, drenazhe kirurgjikale dhe, në rast rindërtimi, procedura shtesë.

Është normale të keni ndjenja të përziera për pamjen e trupit, seksualitetin, frikën nga rikthimi i sëmundjes dhe ndjesinë e kontrollit. Flisni hapur me ekipin tuaj për atë që ka më shumë rëndësi për ju. Mbështetja nga një psiko-onkolog, infermierja e gjirit, fizioterapisti dhe grupet e mbështetjes mund të jetë e dobishme.

Rindërtimi dhe pamja e trupit

Nëse zgjidhni mastektominë, mund të diskutoni rindërtimin me implant ose me inde nga trupi juaj, si edhe mundësinë për të mos bërë rindërtim. Mund të përdoret gjithashtu një protezë e jashtme. Rindërtimi nuk ndikon zakonisht në nevojën për trajtime onkologjike, por koha dhe lloji i tij duhet të planifikohen me kirurgun e gjirit, kirurgun plastik dhe onkologun.

Pyetje që ia vlen t’i bëni ekipit tuaj

• A jam kandidate për kirurgji konservuese dhe pse?
• A do të kem nevojë për radioterapi me secilin opsion?
• Cilat janë gjasat që të nevojitet një operacion i dytë?
• A duhet të bëj testim gjenetik ose këshillim gjenetik?
• Si do të ndikojnë opsionet në ndjeshmërinë, formën e gjirit dhe rikuperimin?
• Cilat trajtime të tjera mund të më nevojiten para ose pas operacionit?

Marrja e vendimit tuaj

Kërkoni që informacioni t’ju shpjegohet në mënyrë të qartë dhe merrni kohë për të reflektuar, kur situata klinike e lejon. Mund të kërkoni edhe një mendim të dytë, veçanërisht kur rekomandimi nuk ju duket i qartë ose kur po shqyrtoni rindërtim kompleks. Zgjedhja e informuar nuk është thjesht zgjedhja e operacionit më të madh apo më të vogël; është zgjedhja që ofron trajtim onkologjik të përshtatshëm dhe përputhet sa më mirë me nevojat, vlerat dhe jetën tuaj.

FAQ

A është mastektomia gjithmonë më e sigurt se kirurgjia konservuese?

Jo. Për shumë kancere të gjirit në fazë të hershme, kirurgjia konservuese e kombinuar me radioterapi mund të ofrojë rezultate afatgjata të krahasueshme me mastektominë. Opsioni më i përshtatshëm varet nga karakteristikat e sëmundjes dhe situata personale.

A do të kem nevojë për radioterapi pas mastektomisë?

Ndonjëherë po. Nevoja për radioterapi pas mastektomisë varet nga faktorë të tillë si madhësia e tumorit, përfshirja e nyjeve limfatike dhe kufijtë kirurgjikalë. Ekipi onkologjik e përcakton këtë pas vlerësimit të plotë.

A mund të bëj rindërtim gjiri pas mastektomisë?

Po. Rindërtimi mund të bëhet menjëherë ose në një etapë të mëvonshme, me implant ose me indet tuaja. Disa persona zgjedhin të mos bëjnë rindërtim; të gjitha këto janë zgjedhje të vlefshme për t’u diskutuar me ekipin kirurgjikal.

A duhet të bëj test gjenetik para zgjedhjes së operacionit?

Testimi gjenetik mund të rekomandohet kur ka histori familjare të fortë, diagnozë në moshë të re, lloje të caktuara tumori ose faktorë të tjerë klinikë. Këshillimi gjenetik ndihmon të kuptoni çfarë mund të nënkuptojnë rezultatet për trajtimin dhe familjen.