Përgatitja për gastroskopi: ushqimi, agjërimi dhe procedura

Çfarë është gastroskopia?

Gastroskopia, e quajtur edhe endoskopia e sipërme e aparatit tretës, është një ekzaminim që i lejon mjekut të shohë pjesën e sipërme të traktit tretës: ezofagun, stomakun dhe pjesën e parë të zorrës së hollë, duodenin. Për këtë përdoret një tub i hollë, fleksibël, me kamerë në majë, i quajtur endoskop. Kamera transmeton pamje në ekran dhe ndihmon në vlerësimin e simptomave ose ndryshimeve të mukozës.

Mjeku mund ta rekomandojë gastroskopinë për urth të vazhdueshëm, vështirësi ose dhimbje gjatë gëlltitjes, të përziera e të vjella të përsëritura, dhimbje në pjesën e sipërme të barkut, anemi pa shkak të qartë, humbje peshe të pavullnetshme ose shenja të gjakderdhjes në traktin tretës. Gjatë ekzaminimit mund të merren mostra të vogla indi, të quajtura biopsi, për analiza laboratorike. Marrja e biopsisë zakonisht nuk shkakton dhimbje të ndjeshme.

Pse është i rëndësishëm agjërimi?

Stomaku duhet të jetë sa më bosh para gastroskopisë. Ushqimi ose lëngjet në stomak mund të pengojnë pamjen e qartë të mjekut dhe, nëse përdoret qetësim, mund të rrisin rrezikun që përmbajtja e stomakut të kalojë në rrugët e frymëmarrjes. Për këtë arsye, agjërimi është një pjesë thelbësore e përgatitjes për gastroskopi.

Udhëzimet e sakta mund të ndryshojnë sipas spitalit, kohës së takimit, llojit të qetësimit dhe gjendjes suaj shëndetësore. Ndiqni gjithmonë fletën e udhëzimeve që merrni nga qendra ku do të kryhet ekzaminimi. Nëse udhëzimet e qendrës ndryshojnë nga këshillat e përgjithshme, udhëzimet e qendrës kanë përparësi.

Çfarë të hani dhe çfarë të pini para gastroskopisë?

Në ditën para ekzaminimit

Në shumicën e rasteve, mund të hani normalisht deri në fillimin e periudhës së agjërimit që ju është caktuar. Zgjidhni vakte të lehta dhe shmangni teprimin me ushqime shumë të yndyrshme ose vakte shumë të mëdha vonë në mbrëmje, sepse mund të qëndrojnë më gjatë në stomak. Nëse keni zbrazje të ngadalësuar të stomakut, diabet, refluks të rëndë ose sëmundje të tjera të tretjes, mund të nevojiten udhëzime të posaçme.

Ushqimet e ngurta

Shpesh kërkohet të mos konsumoni ushqime të ngurta për të paktën 6 orë para procedurës, por koha mund të jetë më e gjatë sipas rastit. Ushqimet e ngurta përfshijnë bukën, mishin, produktet e qumështit, frutat, perimet, ëmbëlsirat, çamçakëzin dhe karamelet. Mos e konsideroni kafenë me qumësht, lëngjet me tul ose kosin si lëngje të kthjellëta.

Lëngjet e kthjellëta

Disa pacientë mund të lejohen të pinë sasi të vogla lëngjesh të kthjellëta deri në 2 orë para ekzaminimit. Lëngjet e kthjellëta mund të përfshijnë ujë, çaj ose kafe pa qumësht, lëng molle pa tul dhe pije të kthjellëta joalkoolike. Megjithatë, mos pini asgjë nëse ekipi juaj ka dhënë një orar tjetër. Shmangni alkoolin përpara procedurës dhe mos konsumoni lëngje me ngjyrë të kuqe ose vjollcë nëse qendra ju këshillon t’i evitoni.

• Mos hani pas orës së agjërimit të përcaktuar nga qendra.
• Mos pini qumësht, pije me krem, smoothie ose lëngje me tul gjatë periudhës së agjërimit.
• Mos përtypni çamçakëz dhe mos thithni karamele pa e pyetur ekipin mjekësor.
• Mos pini alkool një ditë para ose në ditën e procedurës, përveçse nëse merrni udhëzime të tjera mjekësore.

Po barnat e përditshme?

Mos i ndërprisni barnat vetë. Para takimit, tregojini mjekut ose infermierit për të gjitha barnat me recetë, barnat pa recetë, vitaminat, suplementet bimore dhe alergjitë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme nëse merrni barna që ndikojnë në mpiksjen e gjakut, si antikoagulantë ose antiagregantë, insulinë apo tableta për diabetin, barna për presionin e gjakut, ilaçe për humbje peshe ose terapi për sëmundje të zemrës.

Disa barna mund të merren në mëngjes me një gllënjkë të vogël uji, por vetëm kur kjo është miratuar nga ekipi që kryen gastroskopinë. Barnat për diabet kërkojnë plan individual, sepse agjërimi mund të ulë nivelin e sheqerit në gjak. Nëse përdorni ilaçe që ngadalësojnë zbrazjen e stomakut, pyesni paraprakisht nëse duhet t’i ndaloni dhe për sa kohë. Mos e shtyni marrjen e një bari të rëndësishëm pa udhëzim mjekësor.

Si kryhet procedura?

Në ditën e gastroskopisë, do të regjistroheni dhe zakonisht do t’ju bëhen pyetje për historinë shëndetësore, agjërimin, barnat dhe alergjitë. Mund t’ju kërkohet të hiqni protezat e lëvizshme, syzet ose bizhuteritë nga goja dhe qafa. Nëse do të përdoret qetësim intravenoz, vendoset një linjë e vogël në venë dhe kontrollohen parametrat bazë, si tensioni arterial, pulsi dhe niveli i oksigjenit.

Shpesh përdoret një spray anestezik në fyt për të ulur refleksin e të vjellës. Disa pacientë bëjnë procedurën vetëm me anestezi lokale në fyt, ndërsa të tjerë marrin qetësim. Qetësimi zakonisht ju bën të përgjumur dhe më të relaksuar, por nuk është domosdoshmërisht anestezi e përgjithshme. Mjeku do të vendosë opsionin e përshtatshëm sipas gjendjes suaj, llojit të ndërhyrjes dhe preferencave tuaja kur është e mundur.

Do të shtriheni zakonisht në anën e majtë dhe do të vendoset një mbrojtëse e vogël plastike mes dhëmbëve. Endoskopi kalon përmes gojës në ezofag, stomak dhe duoden. Ai nuk bllokon frymëmarrjen. Mund të ndieni presion në fyt, fryrje nga ajri që përdoret për të hapur butësisht stomakun ose dëshirë për të gromësirë. Përpiquni të merrni frymë ngadalë përmes hundës dhe të ndiqni udhëzimet e stafit.

Vetë ekzaminimi shpesh zgjat pak minuta, por koha mund të jetë më e gjatë nëse merren biopsi ose kryhen trajtime, si ndalimi i një gjakderdhjeje apo heqja e një polipi. Pas procedurës, mjeku mund t’ju japë informacion fillestar për gjetjet. Rezultatet e biopsisë zakonisht kërkojnë më shumë kohë dhe komunikohen sipas procesit të qendrës.

Çfarë ndodh pas gastroskopisë?

Nëse keni marrë qetësim, do të qëndroni në zonën e rikuperimit derisa të jeni zgjuar mjaftueshëm. Nuk duhet të drejtoni automjet, të përdorni makineri, të pini alkool, të nënshkruani dokumente të rëndësishme ose të merrni vendime të rëndësishme për pjesën e mbetur të ditës. Organizoni paraprakisht që një i rritur t’ju shoqërojë në shtëpi, sipas udhëzimeve të qendrës.

Fyti mund të ndihet i mpirë ose pak i irrituar për disa orë. Prisni derisa mpirja të kalojë përpara se të hani ose pini, për të ulur rrezikun e mbytjes. Mund të keni fryrje, gazra ose parehati të lehtë në fyt; këto zakonisht kalojnë shpejt. Filloni me gllënjka uji dhe ushqime të lehta nëse ekipi nuk ka dhënë kufizime të tjera.

Kur duhet të kërkoni ndihmë urgjente?

Komplikimet serioze pas gastroskopisë janë të rralla, por kërkojnë vlerësim të menjëhershëm. Kontaktoni urgjencën ose ekipin tuaj mjekësor nëse keni dhimbje të forta ose në rritje në gjoks apo bark, temperaturë, vështirësi në frymëmarrje, të vjella me gjak, jashtëqitje të zeza, marramendje të rëndë, të fikët ose vështirësi të vazhdueshme në gëlltitje.

Lista praktike për ditën e ekzaminimit

• Konfirmoni orën e takimit dhe orarin e agjërimit një ditë më parë.
• Merrni dokument identifikimi, listën e barnave dhe rezultatet e ekzaminimeve të mëparshme nëse ju janë kërkuar.
• Vishni rroba të rehatshme dhe shmangni përdorimin e buzëkuqit ose protezave të lëvizshme gjatë procedurës.
• Njoftoni stafin nëse mund të jeni shtatzënë, keni alergji, apnea të gjumit ose sëmundje të zemrës dhe mushkërive.
• Nëse merrni qetësim, organizoni transportin dhe shoqërimin për në shtëpi.

Përgatitja e saktë ndihmon që gastroskopia të kryhet në mënyrë sa më të sigurt dhe që mjeku të marrë pamje të qarta. Nëse nuk jeni të sigurt nëse mund të hani, pini ose merrni një bar të caktuar, telefononi qendrën e endoskopisë përpara se të ndryshoni planin tuaj.

FAQ

Sa orë para gastroskopisë nuk duhet të ha?

Shpesh kërkohet të mos konsumoni ushqime të ngurta për të paktën 6 orë para procedurës. Koha e saktë mund të ndryshojë, ndaj ndiqni udhëzimet e qendrës suaj të endoskopisë.

A mund të pi ujë para gastroskopisë?

Në disa raste lejohen lëngje të kthjellëta, përfshirë ujin, deri në 2 orë para ekzaminimit. Mos pini asgjë nëse qendra ju ka dhënë një orar tjetër ose nëse nuk jeni i sigurt.

A mund të marr barnat e mia në mëngjes?

Disa barna mund të merren me një gllënjkë uji, por kjo duhet konfirmuar me ekipin mjekësor. Kërkoni udhëzime të posaçme nëse merrni antikoagulantë, insulinë, barna për diabet ose terapi për zemrën.

A dhemb gastroskopia?

Shumica e njerëzve nuk përjetojnë dhimbje të fortë, por mund të ndiejnë parehati në fyt, presion ose fryrje. Spray anestezik në fyt dhe, kur është e përshtatshme, qetësimi ndihmojnë në tolerimin e procedurës.

A mund të drejtoj makinën pas gastroskopisë?

Nëse keni marrë qetësim, nuk duhet të drejtoni automjet ose të përdorni makineri për pjesën e mbetur të ditës. Organizoni një shoqërues dhe transport për në shtëpi sipas udhëzimeve të qendrës.