Sinusiti kronik: kur nevojitet kirurgjia endoskopike

Çfarë është sinusiti kronik?

Sinusiti kronik, i quajtur edhe rinosinuzit kronik, është inflamacioni i vazhdueshëm i hundës dhe i sinuseve paranazale që zgjat të paktën 12 javë. Sinuset janë hapësira të mbushura me ajër në kockat e fytyrës, të lidhura me zgavrën e hundës përmes kanaleve të ngushta. Kur mukoza fryhet, prodhon sekrecione të trasha ose kur kanalet e kullimit bllokohen, sinuset nuk ajrosen dhe nuk pastrohen normalisht.

Simptomat mund të përfshijnë bllokim të hundës, rrjedhje hundësh ose sekrecione që zbresin në fyt, presion apo dhimbje në fytyrë, ulje të nuhatjes, kollë, lodhje dhe shqetësime të gjumit. Jo çdo dhimbje koke ose presion në fytyrë vjen nga sinuset; migrena, problemet dentare, alergjitë dhe gjendje të tjera mund të shkaktojnë simptoma të ngjashme. Për këtë arsye, diagnoza e saktë është hapi i parë.

Kur trajtimi me ilaçe nuk mjafton?

Shumica e pacientëve nuk kalojnë menjëherë në kirurgji. Mjeku ORL zakonisht rekomandon fillimisht trajtim të individualizuar për të ulur inflamacionin, për të lehtësuar kullimin dhe për të trajtuar faktorët shoqërues. Ky plan mund të përfshijë shpëlarje të hundës me solucion të kripur, sprej nazal me kortikosteroid, trajtim të alergjive dhe, në raste të caktuara, antibiotikë ose barna të tjera. Antibiotikët nuk janë të nevojshëm për çdo rast të sinusitit kronik.

Kirurgjia endoskopike e sinuseve mund të diskutohet kur simptomat mbeten të rëndësishme pavarësisht një prove të përshtatshme të trajtimit mjekësor, kur ekzistojnë ndryshime të konfirmuara në endoskopi ose në tomografinë e kompjuterizuar, ose kur anatomia e hundës pengon ventilimin dhe kullimin e sinuseve. Qëllimi nuk është zëvendësimi i trajtimit mjekësor, por krijimi i kushteve që trajtimi lokal dhe mekanizmat natyrorë të pastrimit të funksionojnë më mirë.

Situata kur mund të rekomandohet operacioni

• Simptoma të vazhdueshme që ndikojnë në gjumë, punë, aktivitetet e përditshme ose cilësinë e jetës.
• Bllokim i dokumentuar i rrugëve të kullimit të sinuseve në tomografi ose endoskopi nazale.
• Polipe nazale që shkaktojnë bllokim të rëndësishëm të hundës ose ulje të nuhatjes.
• Episode të përsëritura të rinosinuzitit akut mbi një sfond kronik, të vlerësuara nga mjeku.
• Sinusit me origjinë dentare, kërpudhore ose me komplikime të caktuara, ku kërkohet qasje e specializuar.
• Nevoja për të marrë material për analizë kur diagnoza nuk është e qartë.

Devijimi i septumit, zmadhimi i turbinave ose ndryshime të tjera anatomike mund të trajtohen në të njëjtën kohë, nëse kontribuojnë në bllokimin nazal. Megjithatë, prania e një devijimi të septumit nuk do të thotë automatikisht se nevojitet kirurgji e sinuseve.

Vlerësimi para kirurgjisë

Vlerësimi fillon me historinë e simptomave, kohëzgjatjen e tyre, trajtimet e përdorura dhe sëmundjet shoqëruese, si alergjitë, astma, intoleranca ndaj aspirinës, refluksi ose problemet dentare. Mjeku kryen ekzaminimin e hundës dhe mund të përdorë endoskopinë nazale: një kamerë e hollë vendoset me kujdes në hundë për të parë mukozën, polipet, sekrecionet dhe zonat e bllokimit.

Tomografia e kompjuterizuar e sinuseve jep informacion të hollësishëm për anatomisë dhe shkallën e inflamacionit. Zakonisht ajo kryhet pasi është provuar trajtimi mjekësor ose kur mjeku po planifikon ndërhyrjen. Testet e alergjisë, vlerësimi dentar, kultura e sekrecioneve ose ekzaminime të tjera mund të nevojiten në raste të përzgjedhura. Informoni ekipin mjekësor për të gjitha barnat, suplementet, alergjitë ndaj barnave, çrregullimet e koagulimit dhe sëmundjet kronike.

Si kryhet kirurgjia endoskopike e sinuseve?

Kirurgjia funksionale endoskopike e sinuseve, shpesh e quajtur FESS, kryhet zakonisht përmes vrimave të hundës. Kirurgu përdor një endoskop, një instrument të hollë me dritë dhe kamerë, për të parë strukturat e brendshme pa prerje në lëkurën e fytyrës. Me instrumente të posaçme, ai mund të heqë polipet ose indin e sëmurë dhe të zgjerojë hapjet natyrore të sinuseve për të përmirësuar ajrosjen dhe kullimin.

Procedura kryhet shpesh me anestezi të përgjithshme, por zgjedhja varet nga ndërhyrja, gjendja shëndetësore dhe praktika e qendrës. Kohëzgjatja ndryshon sipas sinuseve që trajtohen dhe nëse kryhen procedura shtesë. Në disa raste pacienti kthehet në shtëpi po atë ditë; në raste të tjera mund të rekomandohet vëzhgim më i gjatë.

Kirurgjia nuk e shëron domosdoshmërisht prirjen bazë për inflamacion, alergji ose polipe. Shumë pacientë vazhdojnë shpëlarjet me solucion të kripur dhe sprejt nazalë sipas planit të mjekut. Ndjekja pas operacionit është pjesë thelbësore e rezultatit afatgjatë.

Përfitimet dhe rreziqet që duhen diskutuar

Për pacientët e përzgjedhur siç duhet, ndërhyrja mund të përmirësojë frymëmarrjen nga hunda, kullimin e sinuseve, nuhatjen dhe cilësinë e jetës. Ajo mund të mundësojë gjithashtu që trajtimet lokale të arrijnë më mirë në zonat e sinuseve. Përfitimi ndryshon nga personi në person dhe varet nga diagnoza, ashpërsia e sëmundjes, prania e polipeve, alergjive dhe kujdesi pas operacionit.

Si çdo operacion, edhe kjo procedurë ka rreziqe. Mund të ndodhin gjakderdhje, infeksion, kore, bllokim i përkohshëm, dhimbje ose nevojë për trajtim të mëtejshëm. Rrallë, për shkak të afërsisë së sinuseve me orbitat dhe bazën e kafkës, mund të ndodhin komplikime më serioze që lidhen me sytë, rrjedhje të lëngut cerebrospinal ose dëmtime të strukturave përreth. Kirurgu do të shpjegojë rreziqet specifike për rastin tuaj dhe alternativat e mundshme.

Çfarë të prisni gjatë rikuperimit

Në ditët e para mund të keni hundë të bllokuara, sekrecione me gjurmë gjaku, presion të lehtë dhe lodhje. Shmangni fryrjen e fortë të hundës, ngritjen e peshave dhe aktivitetin intensiv për periudhën e këshilluar nga kirurgu. Përdorni vetëm barnat dhe shpëlarjet e rekomanduara; disa barna që ndikojnë në gjakderdhje mund të kërkojnë ndalim ose rifillim të planifikuar nga mjeku.

Kontrollet pas operacionit lejojnë pastrimin e kujdesshëm të kores dhe vlerësimin e shërimit. Kontaktoni urgjentisht ekipin mjekësor nëse keni gjakderdhje të pandalshme, temperaturë të lartë, dhimbje të fortë që përkeqësohet, ënjtje ose ndryshim të shikimit, ngurtësi të qafës, rrjedhje të qartë të vazhdueshme nga hunda, konfuzion ose vështirësi në frymëmarrje.

Pyetje për t’ia bërë mjekut ORL

• A e konfirmojnë simptomat, endoskopia dhe tomografia diagnozën e sinusitit kronik?
• Cilat trajtime mjekësore janë provuar dhe çfarë mund të optimizohet ende?
• Cilat sinuse do të trajtohen dhe a nevojitet korrigjim i septumit ose procedurë tjetër?
• Cilat janë përfitimet e pritshme, kufizimet dhe rreziqet në rastin tim?
• Çfarë kujdesi, barnash dhe vizitash ndjekëse do të më nevojiten pas operacionit?

Vendimi për kirurgji endoskopike duhet të merret së bashku me mjekun ORL, pas një vlerësimi të plotë dhe diskutimi të qartë mbi pritshmëritë. Një plan i kombinuar, me kirurgji kur indikohet dhe trajtim të vazhdueshëm mjekësor, ofron qasjen më të arsyeshme për menaxhimin e sinusitit kronik.

FAQ

A është kirurgjia endoskopike e sinuseve e dhimbshme?

Gjatë procedurës zakonisht përdoret anestezi, ndaj pacienti nuk ndien dhimbje operative. Pas ndërhyrjes mund të ketë parehati, presion dhe bllokim të hundës, të cilat menaxhohen me udhëzimet dhe barnat e përshkruara nga mjeku.

Sa kohë zgjat rikuperimi pas kirurgjisë së sinuseve?

Rikuperimi ndryshon sipas shtrirjes së ndërhyrjes dhe gjendjes individuale. Bllokimi dhe sekrecionet mund të jenë më të dukshme në javën e parë, ndërsa shërimi i brendshëm dhe vizitat e kontrollit vazhdojnë për disa javë ose më gjatë.

A mund të rikthehen polipet nazale pas operacionit?

Po, polipet mund të rikthehen te disa persona, veçanërisht kur ekziston inflamacion kronik, alergji ose astmë. Ndjekja me ORL dhe trajtimi i vazhdueshëm lokal mund të ndihmojnë në kontrollin e sëmundjes.

A mbeten shenja në fytyrë pas kirurgjisë endoskopike?

Në kirurgjinë standarde endoskopike të sinuseve, instrumentet futen përmes hundës, prandaj zakonisht nuk bëhen prerje në lëkurën e fytyrës. Kirurgu do të shpjegojë nëse rasti juaj kërkon një qasje tjetër.